برخی کشورهای اسلامی که مسلط بر ذخایر نفت و گاز دنیا هستند، بدون آنکه مصالح عامه را مد نظر قرار دهند، اقدام به استخراج بی رویه و غیر صیانتی از این ذخائر نموده و عوائد حاصل از آن را یا در انحصار عده قلیلی از مسلمین قرار داده و یا مازاد آن را بر خلاف منافع ملی سایر کشورهای اسلامی مصروف می نمایند. بدین منظور لازم گردید تا به عنوان یک مسئله، ملاک بهره برداری از منابع طبیعی نفت و گاز بر اساس فقه اسلامی مورد مطالعه قرار گیرد. با مطالعه مجموع کتب و آراء فقهی باید ابراز داشت ذخائر سرشار نفت و گاز، یا تحت عنوان مشترکات قرار می گیرند و یا به عنوان اموال دولتی توسط حاکم و دولت اسلامی اداره می شوند. در فرض اول ولی امر می بایست به قدر حاجت و نیاز مسلمانان تحت تکفل خود از این منابع استیفاء و عوائد آن را در جهت مصالح ایشان هزینه نماید. در فرض دوم نیز اگر تصرف حاکم بر اموال عمومی بدون رعایت مصلحت و منفعت عامه باشد، از نظر شرعی غیر نافذ بوده و وی ضامن استرداد عین و یا در فرض تعذر، ضامن اعاده عوائد اموالی خواهد بود که بناحق برداشت نموده است.

هدف در این جستار بررسی و تحلیل موضوع زایوم در ادبیات عامه است، زیرا ادبیات عامه بستری مناسب برای نمود زایوم بوده و هست و اساسا یکی از عناصر و موتیف های پرتکرار در ادب عامه، زایوم است. نمونه های این پژوهش از ادبیات عامه منطقه تربت جام انتخاب شده است. زایوم (Zaum) به واژه هایی گفته می شود که از منطق زبانی عدول کرده، فاقد معنا و مهمل اند، ولی با ایجاد موسیقی در شعر (نیز در امثال و حکم و ترانه ها) موجب انگیزش عاطفی و خوشایندی می شوند. در پژوهش های ادبی این اصطلاح از مکتب آینده گرایی روسی سرچشمه می گیرد. نخستین بار شفیعی کدکنی آن را وارد مطالعات ادبی فارسی کرد. بنابر تقسیم پژوهشگران، زایوم به سه دسته نشانه شناسیک، صرفی و آوایی تقسیم می شود. این تقسیم بندی براساس زایوم در سطح کلمه است که در ادبیات عامه دیده می شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که زایوم در سطح مصراع (جمله) نیز اتفاق می افتد. «هیچانه ها» و «تزریق» نمونه زایوم جمله اند. زایوم گرچه بی معنی است، اما موجب تولید و افزونی موسیقی می شود. درنتیجه این موسیقی بار معنایی را جبران می کند. در بعضی شعرهای عامه که شاعر تبحر شعری بالایی ندارد، دست به خلق زایوم می زند. در شعر کودکان چون به موسیقی بیشتر از معنا پرداخته شده است، زایوم پررنگ تر است.

نوشتار حاضر، ترسیم قلمرو عامه (اهل سنت)، و جایگاه و نقش آن را در فهم دقیق مرجحیت مخالفت با عامه، مقصد خویش قرار داده و اهتمام به این مهم را در تبیین گستره مفهومی و مصداقی عامه و نیز تحدید دامنه موضوعی موافقت و مخالفت، دنبال کرده است. نقطه تمرکز بحث بر روی این نکته است که عدم انضباط موجود در منابع فقه امامیه در إعمال مخالفت با عامه به عنوان مرجح باب تعارض اخبار، بدون در نظر داشتن شرایط تاریخی حاکم بر عصر صدور روایات، کار را به نوعی خلط و اشتباه و حتی استخدام بیش از حد و دور از واقع این مرجح در عرصه فقه کشانده است؛ به خاطر وجود چنین معضلی، نویسندگان، همت را مصروف داشته تا با نقد و تحلیل آراء موجود در مصداق یابی عامه، نتایجی قابل استفاده از قبیل قدر یقینی کاربرد این مرجح و نیز راه حل های احتمالی جهت إعمال منضبط آن را در اختیار قرار دهند.

1در گذشته جبر محیطی حاکم بر ذهن بشر بدوی به دید و شناخت تک ‏بُعدی او منجر می ‏شد؛ به این صورت که هر چه را می ‏دید، واقعیّت و جاندار می پنداشت و برای آنچه نمی‏ توانست بشناسد، افسانه‏ ای می آفرید و در خیالات خود پاسخ مجهولات را دنبال‏ می‏ کرد. این واکنش تک بُعدی و دید افقی نسبت به پدیده ‏ها در راهکارهای درمانی او نیز نمایان می شد؛ یعنی بخشی از درمان را با استفاده از داروهایی که‏ در طبیعت شناخته بود یا ابزاری که ابداع کرده بود، انجام می داد و بخشی دیگر از بیماری ها را که‏ نمی ‏توانست بشناسد به ماوراءالطّبیعه نسبت می داد و معمولاً به شیوه هایی غیرعادی از قبیل‏ سحر، جادو و اعمال و ابزار غیرمرتبط با بیماری متوسل می‏ شد که این روش ها گاهی به دلیل تأثیر روانی بر بیمار می‏ توانست سبب مداوای او نیز شود. در ابتدا، درمان های غیرمتعارف بیشتر کاربرد داشت، امّا رفته رفته با شکل ‏گیری علوم و گسترش دامنۀ شناخت آدمی، روش های درمان صورت علمی تری یافت و تنها بخش کوچکی از این درمان ها در فرهنگ عامّه باقی ماند.‏ با توجّه به این که این راهکار‏ها بخشی از فرهنگ عامّه هستند و حفظ این میراث ضروری‏ است، همچنین به ‏دلیل این که کرمان از حوزه‏ های زیستی بسیار کهن فلات ایران به ‏شمار می آید که در زمینۀ علم طب نیز عمری دراز و قدمتی طولانی دارد، در این پژوهش سعی شده است که برخی از‏ باور‏ها و روش ‏های درمانی مربوط به کرمان بررسی شود. اطلاعات و داده ‏های پژوهش به شیوۀ کتابخانه ‏ای و میدانی جمع ‏آوری شد. روش تحقیق نیز توصیفی ـ تحلیلی ‏است. یافته ‏های پژوهش نشان می ‏دهد که رویارویی مردم کرمان با بیماری‏ ها یا بر پایۀ دانش و آگاهی بوده، یا بر پایۀ باور و دریافت های روانی و درونی که در گونۀ اخیر با وجود نداشتن استناد علمی، گاه بر مبنای تلقین و تأثّر روانی، شیوۀ درمانی باوربنیاد مؤثر واقع می شده است.

فقه شیعه در فضای پاسخ گویی به نیازهای فردی و در فاصله ای معنادار با نگرش اجتماعی، رشد و نمو یافته است. کتاب اجتهاد و تقلید نیز از این قاعده مستثنا نیست و به همین دلیل در برخی موضوعاتی که از دریچه مسایل فردی تحلیل شده است، در مواجهه با مسایل اجتماعی، بن بست های نظری رخ می دهد و پاره ای از این مشکلات، با متد فقه فردی قابل حل نیست. یکی از مهم ترین موارد، انطباق قوانین مصوب با احکام اسلام است. قانون گذاری نه تنها در فلسفه سیاسی قدیم دارای اهمیت ویژه بوده، که در دوران مدرن نیز قلب دموکراسی های جدید خوانده شده است. در این زمینه، مسایل و موضوعات مختلفی وجود دارد که یکی از مهم ترین آن ها، موضوع «فتوای معیار قانون گذاری» است؛ یعنی این مسیله که در صورت وجود اختلاف فتوا، اسلامی بودن مصوبات با کدام یک از فتواها سنجیده می شود؟ فتوای فقیه حاکم، اعلم، فقهای شورای نگهبان، فتوای کارآمد، مطابق با احتیاط، فتوای مشهور. مقاله حاضر پس از طرح این نظریات و اشکالات مهمی که در آن ها وجود دارد، از یک سو عدم هماهنگی میان دو منظر فردی و اجتماعی را در استنباط احکام نشان داده و از سوی دیگر نظریه فتوای منطبق با «مصالح الزامی» را مطرح نموده و برخی زمینه های نظری لازم را برای آن فراهم کرده است. تقلیل الزام به فتوای خاص در قانون گذاری، به موارد احراز مصالح الزامی و شرح چگونگی ترخیص در عمل بر طبق فتوا در پاره ای قوانین مرتبط با امور شخصیه، از پایه های مفهومی این نظریه است.

امروزه استفاده از مصالح ژئوتکستایل به عنوان جایگزین مناسبی برای صافیهای دانه ای مطرح می باشد. با توجه به اهمیت کاربرد این مصالح، در این تحقیق سعی شده است تا نفوذپذیری و امکان گرفتگی مصالح ژئوتکستایل که به عنوان صافی در مجاورت مصالح زهکش با شرایط مختلف قرار گرفته است، بررسی شود. در این راستا، دستگاه آزمایش نفوذپذیری به منظور بررسی امکان گرفتگی مصالح ژئوتکستایل با بهره گیری از معیار ASTM-5101 با اعمال اصلاحات لازم به منظور تکمیل و ثبت خودکار و دقیقتر اطلاعات طراحی، و منحصرا برای مطالعه حاضر ساخته شده است. به منظور انجام آزمایش از نمونه های مختلف مصالح ژئوتکستایل در مسیر یک جریان لایه ای زهکشی استفاده شده است. جهت شبیه سازی شرایط مختلف زهکشی از دو نوع لایه زهکشی مختلف شامل لایه دانه ای متشکل از گویهای فلزی با ابعاد مختلف، و صفحات سوراخدار، که ساختار زهکشی زمین را شبیه سازی می نمایند، استفاده شده است. میزان و نوع تماس بین ذرات زهکش و ژئوتکستایل در فضای آزاد مورد نیاز جریان آب اثر گذاشته، و بر اساس آزمایشهای انجام گرفته مشخص می گردد که ضمن کاهش میزان تخلیه جریان به صورت غیر خطی با کاهش فضای آزاد در محل تماس، امکان گرفتگی مصالح ژئوتکستایل بویژه در زهکشی باصفحات سوراخدار، با کاهش فضا افزایش می یابد.